Babylon Radio Celebrating Cultures, Promoting Integration

Szkoła podstawowa i ponadpodstawowa

Chociaż obowiązek szkolny w Irlandii nie dotyczy dzieci poniżej szóstego roku życia, 65% czterolatków i większość pięciolatków uczęszcza do najmłodszych klas szkół podstawowych. Szkoły podstawowe opierają się o ośmioletni program obejmujący dwuletnie przedszkole (dzieci młodsze oraz dzieci starsze) i następujące po nim klasy 1 – 6.

Nauczanie początkowe jest skoncentrowane na dziecku i opiera się na przekonaniu, że wysoka jakość nauki umożliwia rozwijanie indywidualnego potencjału dziecka oraz pobudza dziecko do jak najlepszego wykorzystania jego własnych możliwości na poszczególnych etapach rozwoju.

Nauczanie początkowe umożliwia ciągłe zdobywanie doświadczenia i promuje bogatą różnorodność metod nauczania i uczenia się. Program skupia się wokół następujących kluczowych obszarów:

  • języki
  • matematyka
  • edukacja społeczna, środowiskowa i naukowa
  • edukacja artystyczna (plastyka, muzyka i teatr)
  • wychowanie fizyczne
  • edukacja społeczna, osobowa i zdrowotna.

Cały cykl nauczania początkowego nie kończy się żadnym oficjalnym egzaminem.

Rok szkolny zaczyna się we wrześniu i trwa do końca czerwca z przerwami w okresie Wielkanocnym i Bożo Narodzeniowym.

Rodzaje szkół

Sektor nauczania początkowego w Irlandii składa się ze szkół podstawowych finansowanych przez państwo, szkół specjalnych oraz prywatnych szkół podstawowych. Do szkół państwowych zalicza się szkoły wyznaniowe, bezwyznaniowe oraz wielowyznaniowe, a także typowo irlandzką szkołę Gaelscoileanna.

Wybór szkoły

Powinniśmy mieć możliwość posłania naszego dziecka do dowolnie wybranej szkoły. Jeśli jednak przychodzi moment podjęcia decyzji, okazuje się, że w najbliższej okolicy nie ma szkoły podstawowej lub ich wybór jest niewielki. Musimy pamiętać również o tym, że każda szkoła posiada własne zasady naboru, które muszą być udostępnione na życzenie.

W szkołach państwowych obowiązuje zasada pierwszeństwa naboru dla dzieci z danego rejonu. Problemy pojawiają się natomiast wtedy, kiedy klasy są już zapełnione, a dzieci trafiają na listę oczekujących. Szkoły wielowyznaniowe, bezwyznaniowe i Gaelscoileanna posiadają własne zasady naboru.

Aplikacja do szkoły

Żeby zgłosić dziecko do wybranej szkoły, należy zapoznać się zasadami naboru danej szkoły oraz upewnić się, że dopełniliśmy wszystkich formalności niezbędnych do wpisania dziecka na listę oczekujących.

Drugi stopień nauczania w Irlandii

Drugi stopień nauczania opiera się na fundamentach stworzonych przez szkołę podstawową oraz stara się zapewnić wszechstronność i wysoką jakość nauczania. Szkoła średnia chce, aby wszyscy uczniowie żyli pełnią życia oraz mieli możliwość rozwijania ich potencjału indywidualnego oraz obywatelskiego.

Drugi stopień nauczania w Irlandii tworzą szkoły średnie (secondary schools), zawodowe (vocational schools), społeczne (community schools ) oraz ogólnokształcące (comprehensive schools). Wszystkie te szkoły posiadają certyfikat Departamentu Edukacji i Nauki i są przez niego kontrolowane. Ponadto wszystkie wymienione wyżej szkoły przygotowują swoich uczniów do takich samych egzaminów państwowych.

  • Szkoły średnie są własnością prywatną. Większość z nich jest prowadzona przez stowarzyszenia religijne, natomiast pozostałe przez Boards of Governors lub osoby prywatne. Tradycyjnie szkoły te wykładały przedmioty w sposób akademicki, ale w ostatnich latach zaczęły oferować również przedmioty techniczne i praktyczne. Ponad 30 irlandzkich szkół średnich umożliwia zakwaterowanie w internacie, a wiele z nich umożliwia również naukę za granicą. Ponadto wiele szkół języka angielskiego oraz prywatnych agencji pomaga studentom za granicą w wypełnianiu formalności lub znalezieniu zakwaterowania.
  • Szkoły zawodowe oraz tzw. community college są administrowane przez wspólnotowe ośrodki nauczania, które są podmiotami publicznymi utworzonymi na podstawie ustawy o szkolnictwie zawodowym z 1930 roku. Początkowo głównym profilem tych szkół było rozwijanie manualnych zdolności młodych ludzi oraz przygotowanie ich do dalszego rozwoju zawodowego. Jednak obecnie uczniowie mają do wyboru bogatą ofertę programową. Szkoły zawodowe kształcą również dorosłych i prowadzą społeczne projekty edukacyjne.
  • Szkoły ogólnokształcące mają w swojej ofercie zarówno przedmioty wykładane w sposób tradycyjny, akademicki jak również przedmioty zawodowe. Zarządzane są przez radę dyrektorską powołaną z ramienia diecezjalnego ośrodka religijnego, lokalnej Komisji Edukacji Zawodowej oraz Ministra Edukacji i Nauki.
  • Szkoły społeczne zarządzane są przez przedstawicieli władzy lokalnej. Szkoły te proponują szeroką ofertę zajęć tradycyjnych i zawodowych. Wspierają również edukację dla dorosłych i projekty rozwoju społecznego. Szkoły te są w całości fundowane przez Państwo poprzez Departament Edukacji i Nauki.

Drugi stopień nauczania zaczynają dzieci w wieku dwunastu lat. Ten etap nauczania składa się z trzyletniego cyklu Junior oraz dwuletniego lub trzyletniego cyklu Senior. Dyplom juniorski (The Junior Certificate Examination) można uzyskać pod koniec pierwszego cyklu. Natomiast drugi cykl w ciągu ostatnich lat został znacząco zrestrukturyzowany i obecnie przyjmuje formę tzw. Transition Year, który daje uczniom szansę zapoznania się z wieloma drogami edukacyjnymi, zdobycia życiowych umiejętności i doświadczenia zawodowego.

Uczniowie muszą zdawać co najmniej pięć przedmiotów, a wśród nich obowiązkowo język angielski, irlandzki i matematykę. Mogą również wybrać inne przedmioty z szerokiej oferty programowej, m.in. sztukę, języki obce, nauki ścisłe lub przedmioty specjalistyczne (np. rysunek techniczny, obróbkę drewna). Uczniowie, którzy podejmują naukę w irlandzkim systemie edukacji po jedenastym roku życia, nie są zobligowani do zdawania irlandzkich egzaminów językowych.

Pod koniec cyklu Senior uczniowie zdają egzamin państwowy i otrzymują specjalny dyplom ukończenia drugiego stopnia kształcenia (the Leaving Certificate Examination). Z reguły uczniowie mają wtedy szesnaście i siedemnaście lat.

Uczniowie mogą zdecydować się na jeden z trzech rodzajów dyplomu kończącego:

  • The Leaving Certificate Programme – to najczęściej wybierany rodzaj dyplomu, w którym uczniowie muszą zdawać co najmniej pięć przedmiotów, z których jednym musi być język irlandzki (z wyjątkiem osób podejmujących naukę w irlandzkiej szkole powyżej 11 roku życia). Wybierają go osoby, które chcą kontynuować naukę na trzecim stopniu. Wynik egzaminu jest podstawą do podjęcia studiów na trzecim stopniu.
  • The Leaving Certificate Vocational Programme (LCVP) – został przeprowadzony po raz pierwszy w 1989 roku i jest podobny do wyżej opisanego, jednak koncentruje się bardziej na przedmiotach technicznych oraz zostały dodane do niego treści zawodowe. Uczniowie decydujący się na LCVP zdają pięć Leaving Certificate subjects (w tym dwa zawodowe); współczesny język europejski oraz trzy połączone ze sobą moduły dotyczące edukacji przedsiębiorczej, przygotowania do pracy i doświadczenia zawodowego.
  • The Leaving Certificate Applied – podstawowym celem tego dyplomu jest przygotowanie uczniów do dorosłości i pracy zawodowej. Chociaż certyfikat LCA nie daje możliwości podjęcia nauki na trzecim stopniu, uczniowie, którzy zaliczą naukę w tym programie mogą aplikować na kursy uzupełniające Post Leaving Certificate. Struktura certyfikatu LCA skupia się wokół trzech modułów: kształcenie ogólne, kształcenie zawodowe i zawodowe